काठमाडौँ । रसुवाको भोटेकोशी क्षेत्रमा आएको विनाशकारी हिमबाढीपछि प्रभावित तथा जोखिममा परेका नागरिकको खोजी तथा उद्धार कार्यलाई तीव्र बनाइएको छ ।
राष्ट्रिय विपत् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणका अनुसार बाढी प्रभावित विभिन्न क्षेत्रबाट हालसम्म ११ हजारभन्दा बढी नागरिकको उद्धार गरिएको छ । प्राधिकरणका प्रवक्ता शान्ति महतका अनुसार नेपाली सेनाले हवाई तथा स्थल माध्यमबाट जोखिममा परेका नागरिकको उद्धार गरिरहेको छ । नेपाल प्रहरी र सशस्त्र प्रहरी बलले पनि प्रभावित क्षेत्रमा स्थलमार्गबाट खोज तथा उद्धार कार्यलाई निरन्तरता दिएका छन् ।
उद्धार तथा खोजी कार्यका लागि नेपाली सेना, नेपाल प्रहरी र सशस्त्र प्रहरी बलका २२ हजारभन्दा बढी सुरक्षाकर्मी परिचालन गरिएको छ । जोखिमपूर्ण स्थानमा रहेका नागरिकलाई सुरक्षित क्षेत्रमा स्थानान्तरण गर्नुका साथै बेपत्ता भएकाको खोजीलाई पनि प्राथमिकताका साथ अगाडि बढाइएको छ ।
बाढीबाट प्रभावित माथिल्लो त्रिशूली–१ जलविद्युत् आयोजना क्षेत्रमा पनि खोज तथा उद्धार कार्य जारी छ । आयोजनाबाट हालसम्म २५४ जनाको उद्धार गरिएको छ । आयोजनाको सुरुङभित्र फसेका वा बेपत्ता भएकाको खोजीका लागि नेपाली सेनासहित कोरियाली र चिनियाँ विशेषज्ञ टोली परिचालित छन् ।
सुरुङभित्रको अवस्था जोखिमपूर्ण र प्राविधिक रूपमा चुनौतीपूर्ण रहेकाले उपलब्ध प्रविधि तथा विशेषज्ञताको प्रयोग गरी उद्धार प्रयास भइरहेको प्राधिकरणले जनाएको छ । सुरुङमा रहेका व्यक्तिको अवस्थाबारे यकिन गर्न खोजी कार्यलाई प्राथमिकताका साथ अगाडि बढाइएको छ ।
हालसम्म ९३९ शव फेला
प्राधिकरणका अनुसार बाढी तथा पहिरोमा परी हालसम्म ९३९ शव फेला परेका छन् । सबैभन्दा बढी चितवनमा २७९ शव फेला परेका छन् । यस्तै पूर्वी नवलपरासीमा २१६, पश्चिम नवलपरासीमा १६९, नुवाकोटमा ९५, गोरखामा ६५, धादिङमा ५५, तनहुँमा ३८ र रसुवामा २३ शव फेला परेका हुन् ।
बाढी तथा पहिरोमा परी अझै तीन हजार ९२५ जना सम्पर्कविहीन रहेको प्राधिकरणले जनाएको छ । सम्पर्कविहीनको खोजीका लागि सुरक्षाकर्मी तथा उद्धार टोली विभिन्न प्रभावित क्षेत्रमा परिचालन भइरहेका छन् ।
बाढीमा परी २७९ जना घाइते भएका र १६८ जना उपचारपछि अस्पतालबाट डिस्चार्ज भएको जनाइएको छ । प्रभावित क्षेत्रमा नेपाली सेनाले दुई हजार ७०० जनालाई स्वास्थ्य उपचार सेवा प्रदान गरेको प्राधिकरणले जनाएको छ । उद्धार गरिएका मध्ये २५३ जना विदेशी नागरिक रहेका छन् । जोखिमपूर्ण स्थानमा रहेका नागरिकलाई हेलिकोप्टर तथा अन्य हवाई साधनमार्फत सुरक्षित स्थानमा ल्याउने कार्य जारी छ ।
राहत र पुनस्र्थापनामा जोड
खोज तथा उद्धारसँगै प्रभावित क्षेत्रमा राहत तथा स्वास्थ्य सेवा विस्तार गरिएको छ । अस्पतालबाट डिस्चार्ज भएका तथा थप उपचार आवश्यक पर्ने व्यक्तिको विवरण सङ्कलन भइरहेको छ भने नेपाली सेनासहित सम्बन्धित निकायले स्वास्थ्य सेवा उपलब्ध गराइरहेका छन् ।
सरकारले प्रभावित जिल्लामा तत्काल राहतका लागि रसुवा र गोरखामा एक/एक करोड रुपियाँ तथा धादिङमा ४० लाख रुपियाँ उपलब्ध गराएको छ । प्रभावित १५ स्थानीय तहलाई छ करोड ७५ लाख रुपियाँ राहत उपलब्ध गराइएको प्राधिकरणले जनाएको छ । खाद्यान्न तथा गैरखाद्यान्न सामग्री प्रभावित क्षेत्रमा पुर्याउन ३७ ट्रक र ३७ बोलेरो परिचालन गरिएको छ । उद्धार तथा राहत कार्यमा इन्धन अभाव हुन नदिन डिजेल, पेट्रोल र हवाई इन्धनको मौज्दात व्यवस्थापनसमेत गरिएको छ ।
बाढीका कारण क्षतिग्रस्त विद्युत् तथा सञ्चार संरचनाको पुनस्र्थापनाको काम पनि अगाडि बढाइएको छ । कतिपय क्षेत्रमा सञ्चार तथा विद्युत् सेवा अवरुद्ध रहेकाले सम्बन्धित निकायबिच समन्वय गरी सेवा सञ्चालनमा ल्याउने प्रयास भइरहेको छ । बाढीमा ज्यान गुमाएका तथा फेला परेका शवको पहिचान र व्यवस्थापनको काम निर्धारित प्रक्रिया अनुसार बढाइएको प्राधिकरणले जनाएको छ ।
